Alles wat je wilt weten over gezonde en gevaarlijke zoetstoffen

0

Zoetstoffen zijn er in alle vormen en maten, en veel mensen zien door de bomen het bos niet meer. Welke zoetstoffen zijn gezond, en welke zijn ongezond? Deze vraag wordt in dit artikel helder uitgelegd.

In dit artikel lees je welke zoetstoffen je veilig kunt gebruiken, en welke juist schadelijk zijn voor je lichaam en je dus beter kunt laten staan. Aan het eind van dit artikel vind je een handig overzicht van schadelijke en onschadelijke zoetstoffen.

Zoetstoffen, oftewel zoetmiddelen, zijn toevoegingen die je voeding zoeter maken. Er zit een groot verschil in de sterkte tussen iedere zoetstof, waardoor het toevoegen van sommige zoetstoffen veel calorieën oplevert, en andere zeer weinig. Maar minder calorieën betekent nog niet gezonder.

Welke zoetstoffen bestaan er?

Er bestaan twee soorten zoetstoffen: natuurlijke en kunstmatige.

Natuurlijke zoetstoffen zijn producten zoals suiker, stroop en honing. Ze worden gewonnen uit natuurlijke voedingsmiddelen, zoals groenten, fruit en zetmeelrijke producten.

Kunstmatige zoetstoffen worden in een laboratorium of fabriek gemaakt. Ze leveren minder calorieën dan gewone suikers en worden daarom vaak gebruikt in light- en dieetproducten.

Hieronder lees je wat de gezondheidsvoordelen en –nadelen zijn van natuurlijke en kunstmatige zoetstoffen.

Natuurlijke zoetstoffen

Kristalsuiker, kokosbloesemsuiker, appelstroop, rijstroop en honing – het zijn allemaal natuurlijke zoetstoffen. Je kunt natuurlijke zoetstoffen herkennen aan de naam: deze bevat vaak een hint naar het product waarvan de suiker of stroop gemaakt is.

De natuurlijke zoetstoffen verschillen onderling in hun glucose-fructose verhouding, voedingswaarde en hun glycemische Index, wat bepaalt hoe gezond een natuurlijke zoetstof is. Want let op: natuurlijk betekent niet per definitie gezond!

Glucose vs. fructose

Natuurlijke suikers bestaan uit een samenstelling van glucose en fructose. Deze samenstelling verschilt per suikerproduct. Zo bevat dadelstroop veel glucose, en bestaat ahornsiroop bijna volledig uit fructose. Beide stoffen zijn niet erg gezond, en hebben ieder zo hun eigen nadelen.

Het nadeel van glucose is dat het je bloedsuikerspiegel sterk laat stijgen. Hierdoor maak je in korte tijd veel insuline aan, waardoor de suikers in je cellen kunnen. Teveel insuline kan leiden tot insulineresistentie, zorgen voor overgewicht en diabetes type 2 [1].

Fructose, oftewel fruitsuiker, laat je bloedsuikerspiegel nauwelijks stijgen. Fructose komt via een omweg in je bloedbaan terecht, namelijk via je lever. Maar fructose is misschien nog wel schadelijker dan glucose, omdat het de aanmaak van vet stimuleert [2].

Daarnaast kan een teveel aan fructose leiden tot een vette lever, en met name de opbouw van buikvet [3,4].

Het is de geconcentreerde fructose (in bijvoorbeeld snoep en vruchtensappen uit pak) die zo slecht voor je is. Fruit bevat ook fructose, maar de vitaminen, mineralen, enzymen, vocht en de vezels in fruit doen de schadelijke effecten ervan teniet. Je kunt dus met een gerust hart een stuk fruit eten of fruit gebruiken om gerechten zoeter te maken.

Voedingswaarde: vitaminen, mineralen en enzymen

Bij geraffineerde suikers en stropen zijn zo goed als alle vitamines, mineralen en enzymen uit het oorspronkelijke product gehaald, en is enkel de pure suiker overgebleven.

Geraffineerde suikers zijn onder andere:

  • Kristalsuiker
  • Rietsuiker
  • Schenkstroop
  • Glucose-fructosestroop

Ongeraffineerde suikers zijn bijvoorbeeld:

  • Palmsuiker
  • Kokosbloesemsuiker
  • Rauwe honing
  • Ahornsiroop

In ongeraffineerde suikers vind je nog wel vitaminen, mineralen en enzymen terug uit de producten waarvan ze gemaakt zijn.

Glycemische index

De glycemische index (GI) geeft aan hoe sterk je bloedsuikerspiegel stijgt wanneer je een bepaald product hebt gegeten. Ieder product heeft een GI waarde. Onder een GI van 55 spreekt men van een lage glycemische index, daarboven van een hoge [5].

Zoetstoffen met een lage glycemische waarde zijn gunstig tijdens het afvallen. Ze voorkomen eetbuien, stabiliseren de bloedsuikerspiegel en zorgen ervoor dat jesneller vet kunt verbranden.

Welke natuurlijke zoetstoffen kun je het beste gebruiken?

De glycemische Index en de voedingswaarde bepalen hoe gezond een natuurlijke zoetstof voor je is. Zo worden ongeraffineerde zoetstoffen zoals kokosbloesemsuiker als gezond gezien, omdat ze veel enzymen en mineralen bevatten, en een lage glycemische index hebben.

Rauwe biologische honing
Ook rauwe biologische honing is gezond, met een gemiddeld-lage GI, veel gunstige enzymen en mineralenrijke bijenpollen.

Stevia
Ook is stevia een gezonde natuurlijke zoetstof. Stevia wordt gewonnen uit de bladeren van de steviaplant (Stevia rebaudiana). De bladeren worden vermalen en geweekt in water. De vloeistof die zo ontstaat wordt gezuiverd en gedroogd, waarbij je stevia overhoudt [5].

Het verrassende aan stevia is dat het een natuurlijke zoetstof is, maar toch wel 200 tot 300 keer zo zoet als suiker. Ook bevat stevia nauwelijks calorieën en laat het je bloedsuikerspiegel en insulineniveau niet stijgen [6]. Dit geldt alleen voor pure stevia zonder toevoegingen zoals maltodextrine.

Als je stevia bitter vindt smaken, probeer dan een ander merk. De omgeving en conditie waarin de steviaplant wordt verbouwd, heeft invloed op de smaak.

Ongeraffineerde stropen
Ahornsiroop, appelstroop, dadelstroop en graanstropen bevatten wel voedingsstoffen maar hebben ook een hoge glycemische Index. Ook zijn ze niet erg zoet, waardoor je er ongemerkt teveel van gebruikt. Gebruik natuurlijke stropen daarom met mate.

Geraffineerde suikers
Kristalsuiker en rietsuiker bevatten geen enkele vitamines, mineralen of enzymen en laten je bloedsuikerspiegel zeer snel stijgen door het hoge gehalte aan glucose. Ook agavesiroop is een geraffineerde suiker, en het hoge fructosegehalte heeft een zeer negatief effect op je lever en vetverbranding. Vermijd deze geraffineerde suikers daarom.

 Samenvatting: Gezonde natuurlijke zoetstoffen hebben een lage glycemische index en bevatten vitaminen, mineralen en enzymen. Stevia, kokosbloesemsuiker en palmsuiker zijn gezonde natuurlijke zoetstoffen. Ongeraffineerde stropen hebben een hoge glycemische index en kun je het beste met mate eten. Vermijd geraffineerde suikers: deze bevatten geen voedingsstoffen en laten je bloedsuikerspiegel pieken.

Kunstmatige zoetstoffen

Kunstmatige zoetstoffen worden niet uit natuurlijke producten gewonnen maar gemaakt in laboratoria en fabrieken. Ze leveren minder calorieën dan gewone suiker en worden daarom vaak gebruikt in light- en dieetproducten.

Kunstmatige zoetstoffen kun je in twee categorieën delen: polyolen en intensieve zoetstoffen.

Polyolen

Polyolen zijn niet-intensieve zoetstoffen en zijn ongeveer half tot even zoet als suiker, maar leveren minder calorieën. Polyolen worden industriëel gemaakt, maar komen ook voor in natuurlijke producten zoals fruit.

Ons lichaam kan polyolen slecht verteren, waardoor het meerendeel van de calorieën uit polyolen niet wordt opgenomen. Polyolen kun je herkennen doordat de naam vaak eindigt op –ol, zoals xylitol, maltitol en sorbitol, en soms worden ze vermeld onder hun E-nummer.

Het voordeel van polyolen is dat ze niet erg schadelijk zijn en weinig calorieën leveren. Het nadeel is dat het je darmstelsel kan irriteren, en kan leiden tot een opgeblazen gevoel, darmkrampen en winderigheid. Ook kan het laxerend werken. Het is daarom aan te raden om polyolen met mate te eten.

Xylitol vormt een uitzondering: dit is de gezondste polyol, die je gerust kunt nemen. Xylitol komt voor in veel soorten fruit en wordt zelfs door ons eigen lichaam aangemaakt. Net als stevia maakt je lichaam met xylitol geen insuline aan [7].

Xylitol heeft zelfs gezondheidsvoordelen: het remt de groei van bacteriën in je mond, wat de reden is dat de meeste kauwgom gezoet zijn met xylitol. Ten slotte zorgt xylitol ervoor dat calcium beter wordt opgenomen, en gaat zo osteoporose tegen [8]. Grote hoeveelheden xylitol kunnen je darmen irriteren, dus gebruik er niet teveel van.

Intensieve zoetstoffen

De bekendste kunstmatige zoetstoffen zijn intensieve zoetstoffen, ook wel synthetische zoetstoffen genoemd. Ze zijn zo’n 50 tot 30 000 keer zo zoet als suiker en bevatten nauwelijks calorieën [5]. De bekendste intensieve zoetstof is aspartaam.

Er is veel onderzoek gedaan naar het effect van intensieve zoetstoffen op de gezondheid. Bij veel van deze onderzoeken zijn geen negatieve effecten gevonden. Maar het probleem met veel van deze onderzoeken is dat de organisatie die de opdracht tot het onderzoek heeft gegeven of die het onderzoek sponsort, baat heeft bij een goede uitkomst van de zoetstof. Toch worden er nog altijd talloze klachtengerapporteerd over zoetstoffen, die we niet zouden moeten negeren.

Veelgehoorde klachten over intensieve zoetstoffen zijn een opgeblazen gevoel, hoofdpijn, buikpijn en zelfs depressieve gevoelens [9]. De zoetstoffen zorgen net als suiker voor een hoge stijging en daling in je bloedsuikerspiegel en insulineniveau [10]. We raden met klem aan om geen intensieve zoetstoffen te eten of te drinken.

 Samenvatting: kunstmatige zoetstoffen worden verdeeld in polyolen en intensieve zoetstoffen. Polyolen kun je met mate eten, waarbij xylitol veilig is om als zoetstof te gebruiken. Vermijd intensieve zoetstoffen: deze hebben een negatief effect op je lichaam en je mentale gesteldheid.

Lijst met gezonde en ongezonde zoetstoffen

In deze lijst kun je terugvinden welke zoetstoffen je veilig kunt gebruiken, welke je met mate moet gebruiken en welke je absoluut moet vermijden.

Kun je veilig gebruiken Gebruik met mate Vermijden
Ongeraffineerde suikers:

–  Kokosbloesemsuiker

–  Palmsuiker

Rauwe honing

Xylitol (E967)

Stevia

Ongeraffineerde stropen:

Appelstroop

– Dadelstroop

Rijststroop

Speltstroop

(Gerste)moutstroop

Suikerbietstroop

Niet-rauwe honing

Ahornsiroop

Polyolen, m.u.v. xylitol

– Erythritol (E968)

– Isomalt (E953)

– Lactitol (E966)

– Maltitol (E965)

– Mannitol (E421)

– Sorbitol (E420)

– Tagatose (E963)

 

Intensieve zoetstoffen

Acesulfaam-K (E950)

Advantaam (E969)

Aspartaam (E951)

Cyclamaat (E952)

Neohesperidine (E959)

Neotaam (E961)

Sacharine (E954)

Stevioglycosiden (E960)

Sucralose (E955)

Geraffineerde suikers:

Kristalsuiker

Rietsuiker

Poedersuiker

Basterdsuiker

Schenkstroop

Glucose-fructosestroop

Geleisuiker

Agavesiroop

Maïsstroop

Conclusie en aanvullende tips

Ongeraffineerde natuurlijke zoetstoffen zijn over het algemeen het veiligst en gezondst om te gebruiken, terwijl intensieve kunstmatige zoetstoffen zeer ongezond en zelfs schadelijk zijn. Let hierop bij je keuze voor een zoetstof of zoetmiddel, en houd zo je lichaam gezond en in balans.

Wil jij ook gezonder eten en optimaal wilt genieten zonder schuldgevoelens of gezondheidsrisico’s? Dan ben je hier op de goede plek.

Wanneer je je aanmeldt voor de nieuwsbrief ontvang je direct een uitgebreide boodschappenlijst met gezonde producten in je inbox. Met het eten wat op de boodschappenlijst staat val je sneller af (tot 2 kilo per week) en profiteer je van alle voordelen die gezonde voeding jou biedt.

Je wordt ook als eerste op de hoogte gehouden van nieuwe informatie en acties op de website. Meld je vandaag nog aan, voor een puur, slank en gezond leven.

 Ook Interessant:

ad1-png

Hoe verhelp je Acne, eczeem en andere huidproblemen
op een natuurlijke wijze
Miljoenen mensen, ,kampen met huidproblemen als acne,
eczeem, rosacea, en de beschikbare over de toonbank
middelen die je kunt kopen via drogisterij en apotheek,
maar [Lees Verder]

ad2-png

Neusholte problemen natuurlijk oplossen

Onze neus krijgt heel wat te verduren. Verstoppingen bij
verkoudheid, of juist een loopneus. Ook zaken als hooikoorts
zorgen voor neusproblemen en de middelen [Lees Verder…]

ad3-png

Last van migraine? Zo kom je er op natuurlijke wijze van af!

Al zo lang als ik mij kan herinneren heb ik last van migraine,
en wat ik ook probeerde, niets hielp, ook de voorgeschreven
medicatie van de huisarts niet. [Lees Verder…]

 

Share.

About Author

Comments are closed.

Open

Online Chat

Close